آقا محمد علي كرمانشاهي

386

مقامع الفضل

نفقه است . بنابراين ؛ در صحّت عقد اشكال به هم مىرسد هر چند كه مرد مضايقه در دادن نداشته باشد يا به عنوان استحقاق شرعي فهميده باشد وداند كه ضعيفهء فقيره مستهلكه متعهء نود سال به يك اشرفى از براي نفقه شده وبدون آن به پنجاه تومان راضى نمىشود قطعا وجزما مگر به عنوان زور وجبر ، وبر تقدير عدم استحقاق شرعي به مجرد صيغه مستحق نمىشود الّا به شرط ضمن العقد ، مانند اشتراط نفقه از قبيل نوكر وعملهء بنّا ، زيرا كه متعه أجير است بلا خلاف . وبر تقدير اشتراط ؛ شرط است تعيين نفقه جنسا ونوعا ووصفا وقدرا ، كه مثلا : هر روز نان گندم وطعام برنج مىدهد يا غير آن وچقدر مىدهد ، وهمچنين در رخت بلا خلاف بين العلماء واين نيز خلاف نفقهء زوجهء دائمه است كه آن محوّل بر تحديد وارد در شرع « 1 » است از مقدار معلوم يا عرف عادت زوج يا زوجه على الخلاف « 2 » . وبر هر تقدير ؛ حكم أجير ندارد بلا خلاف ، وهرگز تحديدات مذكوره در متعه نشده ونمىشود وموجب اشكال عظيم در صحّت عقد مىگردد مگر آنكه زوجه غنيّه باشد واهتمامى در گرفتن نفقه نداشته باشد ، يا آنكه شرط كنند كه هر روز به جهت نفقه يك عباسى - مثلا - بگيرد ، پس اگر بعد از آن با همديگر بسازند به هر نحو كه مراضات در نفقه شود مانع ندارد وضرر به عقد نمىرساند ، واللّه يعلم . سؤال غصط [ 1099 ] : هرگاه غير ولىّ شرعي عقد تمتع از براي صغير يا صغيره بندد افادهء محرميت مىكند يا نه ؟ جواب : نه مگر بعد از بلوغ ورشد وامضاء با تحقّق شروط لازمه .

--> ( 1 ) ب : شريعت . ( 2 ) مراجعه شود به : مسالك الأفهام : 8 / 455 - 457 ، حدائق الناضرة : 25 / 119 - 122 .